Sultan Abdülmecid Döneminden Bugüne Şile Feneri’nin 160 Yıllık Hikayesi

Şile Feneri’nin 160 Yıllık Tarihi

Şile’nin en önemli sembollerinden biri olan Şile Deniz Feneri, 1859 yılında başlayan tarihi ve taşıdığı büyük denizcilik mirasıyla 160 yılı aşkın süredir Karadeniz kıyısında ışığını sürdürüyor. Sultan Abdülmecid döneminde, Karadeniz’den İstanbul Boğazı’na seyreden gemilere yol göstermek amacıyla inşa edilen fener, bugün de aktif olarak denizcilere rehberlik ediyor.

Kırım Harbi’nin Ardından İnşa Edildi

Şile Feneri’nin hikâyesi Kırım Harbi dönemine uzanıyor. Karadeniz’den İstanbul Boğazı’na giriş yapan gemilerin güvenli şekilde seyretmesine yardımcı olmak amacıyla inşa edilen fener, Boğaz çevresinde 1856 yılında yapılan Anadolu Feneri’nin ardından 1859 yılında hizmete girdi. Fener, Osmanlı döneminde Fransızlara verilen imtiyaz kapsamında Fenerler İdaresi tarafından inşa edildi.

Fenerin taş yapısında Türk mimarisinin izleri bulunurken, metal aksamı ve mercek-kristal sistemi Fransa’da üretilmiştir. Bazı kaynaklarda bu üretimin Paris’teki Barbeur/Barbir fabrikasında gerçekleştirildiği belirtilmektedir.

19 Metrelik Kule, 60 Metrelik Konum

Şile Feneri, deniz seviyesinden yaklaşık 60 metre yükseklikteki kayalıkların üzerinde yükseliyor. Sekizgen biçimli taş kulenin yüksekliği ise 19 metre. Kule, gündüzleri daha kolay fark edilebilmesi için siyah-beyaz yatay bantlarla boyanmış durumda. Fener, uluslararası standartlarda birinci sınıf deniz feneri olarak sınıflandırılıyor ve Türkiye’nin en büyük aktif deniz feneri olarak tanımlanıyor.

Fenerin optik sistemi sekiz adet 925 milimetrelik kotodiyoptrik panelden oluşuyor. Işık kaynağı günümüzde 1000 watt gücündeki elektrik lambası. Fenerin çakma karakteri ise 15 saniyelik periyotla çalışıyor. Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü’nün güncel verilerine göre ışığın görünüş mesafesi 20 deniz mili.

Fenerin ilk dönemlerinde fitilli gaz yağı lambası kullanılırken, sistem daha sonraki yıllarda farklı teknolojilerle yenilendi ve günümüzde elektrikli sistemle çalışıyor. Tarihî optik sistem ve mekanik düzenek ise korunarak günümüze kadar ulaştırıldı. Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, fenerdeki mekanik sistem ve optik panellerin koruma altında olduğunu, çalışma sisteminin ise modernize edilerek elektrik motoru ve fotoselli düzeneğe dönüştürüldüğünü belirtiyor.

Şile’nin Işığı Hâlâ Yanıyor

Bugün yalnızca denizcilere yol gösteren aktif bir seyir feneri olmayan Şile Deniz Feneri, aynı zamanda ilçenin tarihini ve Karadeniz’le kurduğu bağı simgeleyen önemli bir kültürel miras. 160 yılı aşkın süredir Şile kıyılarında yükselen fener, taş yapısı, özgün mimarisi ve denizcilik geçmişiyle ilçenin siluetindeki yerini korumaya devam ediyor. Fener ve gardiyan binası da ulusal miras kapsamında Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından korunuyor.